Można w związku z tym snuć refleksję, jaki obraz stanowi faktyczną ikonę kryzysu. Zdjęciem roku w konkursie World Press Photo 2009 została fotografia policjanta, przeszukującego dom, z nakazem eksmisji (fot. Anthony Suau). Jurorom spodobała się niejednoznaczność tej sceny, wyglądającej na akt wojenny lub kryminalny. Mówili: kryzys wdziera się do domu brutalnie jak wojna. Zasadzki nadinterpretacji. Motyw policjanta z bronią w ręku wykorzystał w swoim reportażu „Stracić dom” również Piotr Małecki. Podobnie, jak autor nagrodzonego zdjęcia, pojechał na północ USA, gdzie ludzie domy potracili masowo. Ów uzbrojony policjant, szeryf, figurujący tu jako część całej relacji, okazuje się zwyczajnym „elementem” procedury przejęcia przez bank domu, porzuconego przez zadłużonych mieszkańców. Brutalność sceny, wyjętej z kontekstu, jest przekłamaniem. Gubi faktyczne emocje faktycznych bohaterów ludzkiego dramatu. Małecki zrobił uczciwą dokumentację procesu utraty, obejmującą ostatnie ciepłe chwile rodziny w dobrze znanych kątach i nachalną „fizyczność” wyprowadzki, gwałt rozstania z kawałkiem swojego świata. Położył nacisk na przywiązanie, na grupę bliskich sobie ludzi. Samotny szeryf w pustym domu nie liczy się w tym procesie (choć ma broń), należy do epizodów, a nie historii utraconego domu.

Gdy się traci, a nawet, gdy tracą tylko inni, liczy się bliskość, poczucie wspólnoty, miłość, coś, czego nie można odebrać. Filip Springer, który użyczył tytułu swojej serii całej wystawie, zbudował opowieść opartą całkowicie na emocjach. Ona nie zawiera dramatu, choć przedstawia parę z niemałym kłopotem. Oto wersja kryzysu „light”, czyli w Polsce: młodzi stracili pieniądze na dom, ale nie z kretesem. Zdołali uwić sobie mieszkanko. Prosta historia opowiedziana najprostszymi środkami. Jakkolwiek to trywialne, strasznie chce się jej przyglądać. Emanuje radością, która się udziela. Radość nic nie kosztuje. Uczucia nic nie kosztują. Tylko nie rozdają ich na ulicy. Gdy wokół się wali, zresztą nawet, gdy jest nieco lepiej, miło się do nich przykleić choć na fotografii. A jeśli nie wystarcza i miłości brakuje, zawsze zostaje cotygodniowa fiesta.

Zamiast „się czegoś nauczyć”, ludzie wolą mieć swoje „St. Mary”.

Monika Piotrowska, kurator

Piotr Małecki (ur. 1967)

„Stracić dom”

Północna Wirginia, a szczególnie Prince William County, jest jednym z najbardziej dotkniętych kryzysem nieruchomości miejscem w Stanach Zjednoczonych. Setki tysięcy domów są opuszczane przez właścicieli, bez szans na ich sprzedaż ani na spłatę zaciągniętego kredytu. Ten reportaż został zrobiony na samym początku kryzysu, w sierpniu 2008 roku. Wtedy właśnie wszystko zaczęło przewracać się jak domino: banki poupadały pod ciężarem niespłacalnych kredytów, przemysł pozbawiony pieniędzy zaczął się chwiać, a zwalniani z pracy ludzie jeszcze bardziej zaczęli zalegać ze spłatą masowo zaciąganych pożyczek. Do tej pory wiele następnych domów w tym rejonie zostało opuszczonych i przejętych przez banki. Część domów jest po prostu zwracana bankom, a klucze są przekazywane przez właściciela przedstawicielowi banku. Przypadek przedstawiony w reportażu jest jednym z wielu takich, gdy dom zostaje porzucony, a właściciele znikają. Wtedy przyjeżdża szeryf, puka do drzwi, a gdy nikt nie otwiera, włamuje się wytrychem i przegląda dom z bronią w ręku. Potem budynek się zabezpiecza, zakłada nowe zamki a bank przejmuje go w swoje władanie.

O autorze:

Studiował operatorstwo na Wydziale Radia i Telewizji w Katowicach oraz fotografię w Anglii na BPCAD Bournemouth.
Po powrocie do Warszawy w latach dziewięćdziesiątych debiutował jako etatowy fotoreporter tygodnika "Wprost", by po paru latach rozpocząć już niezależną współpracę z magazynami w Polsce i na świecie. Obecnie najbardziej zajmuje go realizacja długotrwałych i możliwie dopracowanych fotoreportaży na tematy, które są mu bliskie.
Mieszka z żoną i dziećmi w podwarszawskim Piasecznie.
--------------

Filip Springer (ur. 1982) / visavis.pl 

„Miłość w czasach kryzysu” 2009

W początkach 2009 roku tysiące młodych małżeństw w krajach Europy Środkowo – Wschodniej zaczęły boleśnie odczuwać skutki rosnącego bezrobocia i spowolnienia gospodarczego. Rynki ekonomiczne krajów takich jak Węgry, Czechy, Litwa, Estonia czy Ukraina załamały się, część tych państw w obawie przed bankructwem sięgnęła po zagraniczną pomoc. Na tym tle wskaźniki makroekonomiczne Polski prezentowały się pocieszająco.
Natasza i Jacek Waloszczykowie w początkach 2009 roku, w samym oku kryzysowego cyklonu,  zdecydowali się na kupno pierwszego, własnego mieszkania. Wystraszone kryzysem banki mocno zaostrzyły kryteria przyznawania kredytów hipotecznych. Aby zdobyć zdolność kredytową Waloszczykowie musieli więc zrezygnować z marzenia o niewielkim domu pod Poznaniem i kupić używane mieszkanie na jednym z osiedli. Po czterech miesiącach poszukiwań i formalności w końcu odebrali klucze i mogli wyprowadzić się z niewielkiego i niedogrzanego mieszkania wynajmowanego od czterech lat na dalekich peryferiach miasta. Trwające kilkanaście tygodni prace remontowe i wykończeniowe prowadzili często na własną rękę. Zaciągnięty  kredyt będą zaś spłacać przez najbliższych 30 lat. Wierzą, że z kolejnych ekonomicznych zawieruch Polska również będzie wychodziła obronną ręką.

Filip Springer

O autorze:

Absolwent Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych (archeologia i etnologia z antropologią kulturową) na UAM w Poznaniu. Dziennikarz i fotoreporter, współpracuje z mediami lokalnymi i ogólnopolskimi (publikował m.in. Polska The Times, Polityka, Rzeczpospolita, Dziennika, Przekrój, Wprost, Newsweek).
Harcerz, wydaje dla Kwatery Głównej ZHP internetowy magazyn wędrowniczy Na Tropie.
W l. 2006-2007 stypendysta Instytutu Dziennikarstwa Polskapresse.

-------------------

Maciej Dakowicz (ur. 1976)

„Życie nocne w Cardiff” 2004-2009

Nocne życie w Cardiff odbiega od tego, co można zobaczyć w innych miastach, jak np. Londyn – tam puby i kluby rozrzucone są wokół placy, a to nie to samo. W Cardiff wszystko koncentruje się  w centrum, przy kilku ulicach, z najważniejszą pośrodku: St. Mary Street. To tutejsze obłędne życie nocne w soboty odkryłem zaraz po przeprowadzce, fotografowanie go było naturalnym odruchem. I fotografując, dobrze się bawiłem, kiedy stwierdziłem, że muszę być trochę taki, jak ludzie na zdjęciach. Jeśli nie wypijesz drinka, to zaczniesz się zastanawiać, o co tu chodzi i wszystko może cię ominąć. Z drugiej strony - jeśli wypijesz kilka drinków, to się staniesz ociężały i za bardzo zaczniesz się bać, czy jesteś w stanie zrobić dobre zdjęcie.
W Zjednoczonym Królestwie jest - w porównaniu z innymi krajami - problem z piciem, istnieje cała ta kultura pubów. Ludzie spędzają większość wolnego czasu pijąc piwo i gadając z przyjaciółmi. Ale tak długo, jak nie wyrządzają innym krzywdy, to jest w porządku. Nie lubię selekcji zdjęć, wykorzystywanych przez prasę, one są zawsze negatywne. Najczęściej czuję sympatię do ludzi, których fotografuję, wiem, że upić się – to się może zdarzyć każdemu (choć sam się kontroluję). Nie opowiadam, czy ci ludzie są dobrzy, czy źli, lubię ludzi na St. Mary Street, z tego powodu tam bywam. Wszystkie rzeczy, które tam fotografuję, dzieją się w przestrzeni publicznej. Jeśli ludzie całują się publicznie, domyślam się, że nie mają nic przeciw temu, że ktoś ich ogląda, a jeśli facet zasypia upity na środku ulicy, musi być świadomy, że nie jest sam dla siebie. Być może pożałuje tego następnego dnia – naprawdę nie wiem. Robienie tam zdjęć jest sprawą zawiłą, próbuję nie myśleć o tym za wiele i po prostu robię swoje. Jeśli zaczniesz za dużo myśleć, żadnego zdjęcia nie zrobisz.

Maciej Dakowicz

O autorze:

Aparat fotograficzny wziął do ręki w 2003 r. Wyjechał z Polski po ukończeniu studiów informatycznych w 2000 r. Zanim w 2004 r. przeprowadził się do stolicy Walii Cardiff, objechał około 20-tu krajów. Nigdzie nie uległ takiej fascynacji fotografowaniem, jak w Cardiff. W zasadzie był tam, by się doktoryzować, ale opublikowane po kilku latach w internecie zdjęcia, zyskały takie zainteresowanie prywatne i mediów, że Dakowicz zmienił życiowe plany i ma nadzieję, że utrzyma się jako etatowy fotograf. Nie przerwał jednak pracy nad doktoratem i ukończył go w 2009 r.

Źródło: www.wsnhid.pl

Patronat medialny: